Kalkulator przepływu wody – natężenie przepływu i dobór średnicy rury

Ile wody przepłynie przez rurę o danej średnicy? I odwrotnie – jak grubą rurę dobrać, żeby wszystkie krany, prysznic i pralka działały bez spadku ciśnienia? Ten kalkulator liczy jedno i drugie. W trybie „Przepływ w rurze” podajesz średnicę i prędkość, a dostajesz natężenie w l/s, l/min i m³/h. W trybie „Dobór rury do urządzeń” zaznaczasz punkty czerpalne, a kalkulator proponuje minimalną średnicę.

Jak obliczyć natężenie przepływu wody?

Objętościowe natężenie przepływu to pole przekroju rury pomnożone przez prędkość wody:

Q = A × v
A = π × (d / 2)²

gdzie Q to przepływ (m³/s), A – pole przekroju wewnętrznego rury (m²), d – średnica wewnętrzna, a v – średnia prędkość (m/s). Kalkulator liczy pole ze średnicy wewnętrznej podanej w milimetrach, a wynik przelicza na wygodne jednostki: 1 l/s = 60 l/min = 3,6 m³/h.

Policzony przykład – rura DN20, v = 1 m/s

Średnica wewnętrzna DN20 to 20 mm, czyli promień 0,01 m:

A = π × 0,01² = 0,000314 m² (314 mm²)
Q = 0,000314 × 1 = 0,000314 m³/s = 0,314 l/s

To około 19 l/min i 1,13 m³/h – tyle daje typowy pion mieszkaniowy przy zalecanej prędkości. Zalecany zakres to 0,5–1,5 m/s. Powyżej 1,5 m/s kalkulator ostrzega o ryzyku hałasu (rozważ większą rurę), poniżej 0,5 m/s – o zastojach wody w instalacji.

Jak dobrać średnicę rury do urządzeń?

W trybie doboru kalkulator sumuje nominalne przepływy zaznaczonych urządzeń i mnoży sumę przez współczynnik jednoczesności – bo rzadko wszystko działa naraz. Współczynnik dobiera się automatycznie według liczby punktów: do 2 punktów = 1,0; do 4 = 0,7; do 8 = 0,5; powyżej = 0,35 (możesz go nadpisać ręcznie).

Orientacyjne przepływy punktów czerpalnych (l/s), tak jak w kalkulatorze:

Policzony przykład – mieszkanie

Zestaw „Mieszkanie”: zlewozmywak, umywalka, prysznic, WC i pralka. Suma nominalna to 0,07 + 0,07 + 0,15 + 0,13 + 0,25 = 0,67 l/s. Pięć punktów daje współczynnik 0,5, więc przepływ projektowy wynosi 0,67 × 0,5 = 0,335 l/s. Kalkulator dobiera najmniejszą rurę, w której przy tym przepływie prędkość nie przekroczy 1,5 m/s – to DN20, w której realna prędkość wynosi około 1,07 m/s. Gdyby ograniczyć prędkość do 1,0 m/s (instalacja ciepłej wody), potrzebna byłaby już DN25.

Praktyka: jaką rurę wybrać

• Podejście do pojedynczej baterii – 1/2 cala lub DN15 w zupełności wystarcza.
• Pion łazienki z kuchnią – zwykle DN20–DN25.
• Przyłącze domu jednorodzinnego – DN25–DN32 albo PE 32–40 mm.
• Dom z ogrodem i wieloma punktami – PE 40–50 mm.

Pamiętaj, że kalkulator liczy sam przepływ i średnicę. Przy długich instalacjach zawsze sprawdź osobno straty ciśnienia na najdłuższym odcinku – bywa, że trzeba podnieść średnicę o jeden stopień.

Najczęstsze pytania

Jaka prędkość wody w rurze jest prawidłowa? Dla instalacji mieszkaniowej 0,5–1,5 m/s. Wodę zimną prowadzi się do 1,5 m/s, ciepłą raczej do 1,0 m/s. Powyżej 1,5 m/s rośnie hałas i straty ciśnienia, poniżej 0,5 m/s woda zaczyna zastygać w instalacji.

Ile litrów na minutę daje rura 3/4 cala? Przy prędkości 1 m/s i średnicy wewnętrznej ~21,5 mm to około 0,36 l/s, czyli mniej więcej 22 l/min. Zwiększając prędkość do 1,5 m/s uzyskasz proporcjonalnie więcej, ale kosztem hałasu.

Czy mogę po prostu zsumować przepływy wszystkich urządzeń? Nie. Sumę nominalną trzeba pomnożyć przez współczynnik jednoczesności (od 0,35 przy wielu punktach do 1,0 przy jednym–dwóch), bo w praktyce rzadko wszystkie krany są otwarte w tej samej sekundzie. Kalkulator robi to za Ciebie.

Jaką rurę na przyłącze domu jednorodzinnego? Najczęściej DN25–DN32 lub PE 32–40 mm. Ostateczny wybór zależy od liczby punktów czerpalnych i długości przyłącza – zaznacz urządzenia w trybie doboru i sprawdź podpowiedź.

Powiązane kalkulatory

• Ciśnienie wody – ciśnienie z wysokości słupa wody
• Straty ciśnienia – spadek ciśnienia na odcinku
• Przekrój rury – pole przekroju i objętość w rurze