Generator wyrażeń Cron

Czym jest cron?

Cron to systemowy harmonogram zadań w systemach Unix/Linux, który pozwala automatycznie uruchamiać polecenia lub skrypty o określonych porach. Nazwa pochodzi od greckiego chronos (czas).

Składnia wyrażenia cron (5 pól)

┌───────── minuta (0-59)
│ ┌─────── godzina (0-23)
│ │ ┌───── dzień miesiąca (1-31)
│ │ │ ┌─── miesiąc (1-12)
│ │ │ │ ┌─ dzień tygodnia (0-7, gdzie 0 i 7 = niedziela)
│ │ │ │ │
* * * * * polecenie

Pole	Zakres	Dozwolone znaki specjalne
Minuta	0–59	* , - /
Godzina	0–23	* , - /
Dzień miesiąca	1–31	* , - /
Miesiąc	1–12	* , - /
Dzień tygodnia	0–7	* , - /

Znaki specjalne

Znak	Znaczenie	Przykład
*	Dowolna wartość	* * * * * = co minutę
,	Lista wartości	1,15,30 = w 1., 15. i 30. minucie
-	Zakres	9-17 = od 9 do 17
/	Krok (co ile)	*/5 = co 5 minut

Popularne przykłady wyrażeń cron

Wyrażenie	Opis
0 * * * *	Co godzinę (o pełnej)
*/15 * * * *	Co 15 minut
0 9 * * 1-5	Pon-Pt o 9:00
0 0 * * *	Codziennie o północy
0 0 1 * *	Pierwszego dnia miesiąca
0 3 * * 0	Niedziela o 3:00
30 8 * * 1	Poniedziałek o 8:30
0 */2 * * *	Co 2 godziny
0 9-17 * * 1-5	Co godzinę w dni robocze (9-17)
0 0 1 1 *	1 stycznia o północy

Polecenia zarządzania crontab

crontab -e    # Edytuj harmonogram bieżącego użytkownika
crontab -l    # Wyświetl aktualny harmonogram
crontab -r    # Usuń cały harmonogram (uwaga!)
crontab -u user -e  # Edytuj harmonogram innego użytkownika (root)

Typowe zadania automatyzowane przez cron

• Backup bazy danych – 0 2 * * * /scripts/backup-db.sh
• Czyszczenie logów – 0 4 * * 0 find /var/log -mtime +30 -delete
• Odnawianie certyfikatów SSL – 0 3 1 * * certbot renew
• Generowanie raportów – 0 8 * * 1 /scripts/weekly-report.sh
• Monitoring dostępności – */5 * * * * /scripts/healthcheck.sh

Ważne uwagi

Strefa czasowa

• Cron domyślnie używa strefy czasowej serwera
• W crontab można ustawić: CRON_TZ=Europe/Warsaw
• Uwaga na zmianę czasu (lato/zima) – zadanie może się wykonać 2 razy lub wcale

Zmienne środowiskowe

• Cron uruchamia zadania z minimalnym środowiskiem
• Używaj pełnych ścieżek do programów (/usr/bin/python3)
• Lub definiuj PATH na początku crontab: PATH=/usr/local/bin:/usr/bin

Logowanie

• Przekieruj wyjście: 0 * * * * /script.sh >> /var/log/cron.log 2>&1
• Domyślnie cron wysyła e-mail z wyjściem (jeśli skonfigurowano MTA)

Alternatywy dla crona

Narzędzie	System	Zalety
systemd timers	Linux	Lepsza kontrola, zależności, logi
Task Scheduler	Windows	GUI, wyzwalacze zdarzeń
Celery Beat	Python	Rozproszone, dynamiczne harmonogramy
GitHub Actions (cron)	CI/CD	schedule z wyrażeniem cron
Cloud Scheduler	GCP/AWS	Serverless, skalowalne