Czym jest SQL?

SQL (Structured Query Language) to standardowy język zapytań służący do zarządzania danymi w relacyjnych bazach danych. Pozwala na tworzenie, odczyt, aktualizację i usuwanie danych (operacje CRUD).

Podstawowe operacje SQL

SELECT – pobieranie danych

SELECT imie, nazwisko, wiek
FROM uzytkownicy
WHERE wiek >= 18
ORDER BY nazwisko ASC
LIMIT 10;

INSERT – wstawianie danych

INSERT INTO uzytkownicy (imie, nazwisko, email)
VALUES ('Jan', 'Kowalski', 'jan@example.pl');

UPDATE – aktualizacja danych

UPDATE uzytkownicy
SET email = 'nowy@example.pl'
WHERE id = 42;

DELETE – usuwanie danych

DELETE FROM uzytkownicy
WHERE ostatnie_logowanie < '2023-01-01';

CREATE TABLE – tworzenie tabeli

CREATE TABLE produkty (
    id INTEGER PRIMARY KEY,
    nazwa VARCHAR(100) NOT NULL,
    cena DECIMAL(10,2) DEFAULT 0,
    utworzono TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP
);

Klauzula WHERE – filtrowanie

JOIN – łączenie tabel

SELECT z.id, u.imie, p.nazwa
FROM zamowienia z
INNER JOIN uzytkownicy u ON z.user_id = u.id
INNER JOIN produkty p ON z.produkt_id = p.id;

Popularne typy danych

Bezpieczeństwo – SQL Injection

Nigdy nie wstawiaj danych użytkownika bezpośrednio do zapytań SQL:

-- ŹLE (podatne na SQL Injection):
SELECT * FROM users WHERE name = '" + userInput + "'

-- DOBRZE (parametryzowane zapytanie):
SELECT * FROM users WHERE name = ?

Ochrona przed SQL Injection:

• Używaj parametryzowanych zapytań (prepared statements)
• Stosuj ORM (Sequelize, Prisma, SQLAlchemy, Hibernate)
• Waliduj dane wejściowe po stronie serwera
• Ogranicz uprawnienia konta bazodanowego

Dialekty SQL

Najczęstsze błędy

1. **SELECT *** – pobieranie wszystkich kolumn obciąża bazę
2. Brak indeksów – zapytania na dużych tabelach bez indeksów są wolne
3. N+1 problem – zapytanie w pętli zamiast JOIN
4. Brak WHERE w UPDATE/DELETE – modyfikuje/usuwa wszystkie rekordy!
5. Mieszanie NULL – NULL = NULL zwraca FALSE, użyj IS NULL