Formatter JSON online

Czym jest format JSON?

JSON (JavaScript Object Notation) to lekki format wymiany danych, czytelny zarówno dla ludzi, jak i maszyn. Jest standardem komunikacji w API, plikach konfiguracyjnych i bazach danych NoSQL.

Składnia JSON – podstawowe zasady

Element	Poprawnie	Niepoprawnie
Klucze	"imie" (podwójne cudzysłowy)	'imie' lub imie
Stringi	"tekst"	'tekst'
Liczby	42, 3.14, -7	042, 3,14
Boolean	true, false	True, FALSE
Null	null	None, nil
Ostatni element	bez przecinka	{"a": 1,} ← błąd!

Typy danych w JSON

• String – tekst w podwójnych cudzysłowach: "Warszawa"
• Number – liczba całkowita lub zmiennoprzecinkowa: 100, 9.99
• Boolean – wartość logiczna: true / false
• Null – brak wartości: null
• Array – tablica: [1, 2, 3]
• Object – obiekt zagnieżdżony: {"klucz": "wartość"}

Najczęstsze błędy w JSON

1. Przecinek po ostatnim elemencie – tzw. trailing comma jest niedozwolony
2. Pojedyncze cudzysłowy – JSON wymaga wyłącznie podwójnych cudzysłowów
3. Komentarze – JSON nie obsługuje komentarzy (użyj JSON5 lub JSONC)
4. BOM na początku pliku – może powodować błędy parsowania
5. Niezescapowany znak – \n, \t, \" muszą być poprawnie zapisane

JSON vs XML – porównanie

Cecha	JSON	XML
Czytelność	Wysoka	Średnia
Rozmiar	Mniejszy	Większy
Typy danych	Natywne	Brak (wszystko to string)
Komentarze	Nie	Tak
Schematy walidacji	JSON Schema	XSD, DTD
Przestrzenie nazw	Nie	Tak
Popularne w	REST API, config	SOAP, dokumenty

JSON Schema – walidacja struktury

JSON Schema pozwala definiować oczekiwaną strukturę dokumentu JSON:

{
  "type": "object",
  "properties": {
    "imie": { "type": "string", "minLength": 2 },
    "wiek": { "type": "integer", "minimum": 0 },
    "email": { "type": "string", "format": "email" }
  },
  "required": ["imie", "email"]
}

Zastosowania JSON

• REST API – standard odpowiedzi i żądań HTTP
• Pliki konfiguracyjne – package.json, tsconfig.json, .eslintrc
• Bazy danych – MongoDB, CouchDB, PostgreSQL (kolumny JSONB)
• Local Storage – przechowywanie danych w przeglądarce
• Wymiana danych – import/eksport między systemami

Dobre praktyki formatowania

• Używaj wcięć (2 lub 4 spacje) dla czytelności
• Sortuj klucze alfabetycznie w plikach konfiguracyjnych
• Nie przechowuj wrażliwych danych (hasła, tokeny) w JSON wysyłanym do klienta
• Waliduj JSON przed przetworzeniem – parsery mogą rzucić wyjątek
• Używaj narzędzi do minifikacji dla produkcji (mniejszy rozmiar transferu)