Czym jest format JSON?

JSON (JavaScript Object Notation) to lekki format wymiany danych, czytelny zarówno dla ludzi, jak i maszyn. Jest standardem komunikacji w API, plikach konfiguracyjnych i bazach danych NoSQL.

Składnia JSON – podstawowe zasady

Typy danych w JSON

• String – tekst w podwójnych cudzysłowach: "Warszawa"
• Number – liczba całkowita lub zmiennoprzecinkowa: 100, 9.99
• Boolean – wartość logiczna: true / false
• Null – brak wartości: null
• Array – tablica: [1, 2, 3]
• Object – obiekt zagnieżdżony: {"klucz": "wartość"}

Najczęstsze błędy w JSON

1. Przecinek po ostatnim elemencie – tzw. trailing comma jest niedozwolony
2. Pojedyncze cudzysłowy – JSON wymaga wyłącznie podwójnych cudzysłowów
3. Komentarze – JSON nie obsługuje komentarzy (użyj JSON5 lub JSONC)
4. BOM na początku pliku – może powodować błędy parsowania
5. Niezescapowany znak – \n, \t, \" muszą być poprawnie zapisane

JSON vs XML – porównanie

JSON Schema – walidacja struktury

JSON Schema pozwala definiować oczekiwaną strukturę dokumentu JSON:

{
  "type": "object",
  "properties": {
    "imie": { "type": "string", "minLength": 2 },
    "wiek": { "type": "integer", "minimum": 0 },
    "email": { "type": "string", "format": "email" }
  },
  "required": ["imie", "email"]
}

Zastosowania JSON

• REST API – standard odpowiedzi i żądań HTTP
• Pliki konfiguracyjne – package.json, tsconfig.json, .eslintrc
• Bazy danych – MongoDB, CouchDB, PostgreSQL (kolumny JSONB)
• Local Storage – przechowywanie danych w przeglądarce
• Wymiana danych – import/eksport między systemami

Dobre praktyki formatowania

• Używaj wcięć (2 lub 4 spacje) dla czytelności
• Sortuj klucze alfabetycznie w plikach konfiguracyjnych
• Nie przechowuj wrażliwych danych (hasła, tokeny) w JSON wysyłanym do klienta
• Waliduj JSON przed przetworzeniem – parsery mogą rzucić wyjątek
• Używaj narzędzi do minifikacji dla produkcji (mniejszy rozmiar transferu)