Raty pożyczki – jak obliczyć ratę i całkowity koszt kredytu?

Dwa rodzaje rat — annuitetowe i malejące

Banki oferują dwa systemy spłaty kredytu:

Skorzystaj z kalkulatora rat, aby porównać obie opcje dla swojej pożyczki.

Wzór na ratę annuitetową

$R = K \times \frac{r(1+r)^n}{(1+r)^n - 1}$

Gdzie:

• R — miesięczna rata
• K — kwota kredytu (kapitał)
• r — miesięczna stopa procentowa (oprocentowanie roczne ÷ 12)
• n — liczba rat (miesięcy)

Przykład — kredyt 20 000 zł na 24 miesiące, oprocentowanie 10% rocznie

Miesięczna stopa: $r = \frac{10\%}{12} = 0{,}00833$

$R = 20\,000 \times \frac{0{,}00833 \times (1{,}00833)^{24}}{(1{,}00833)^{24} - 1} \approx 922\ zł$

Całkowity koszt: $922 \times 24 = 22\,128$ zł → odsetki: 2 128 zł

Rata malejąca

W systemie malejącym każda rata składa się z:

$Rata_n = \frac{K}{n} + (K - (n-1) \times \frac{K}{n}) \times r$

• Część kapitałowa jest stała: $\frac{K}{n}$
• Część odsetkowa maleje co miesiąc wraz ze spłatą kapitału

Pierwsza rata jest najwyższa, dlatego bank często wymaga wyższej zdolności kredytowej.

RRSO — prawdziwy koszt pożyczki

Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania (RRSO) uwzględnia wszystkie koszty: oprocentowanie + prowizja + ubezpieczenie + inne opłaty.

$RRSO = \left[\left(1 + \frac{odsetki + koszty}{K}\right)^{\frac{12}{n}} - 1\right] \times 100\%$

Prawo wymaga podawania RRSO w każdej ofercie kredytowej. Porównuj RRSO, nie samo oprocentowanie.

Więcej o RRSO przeczytasz w artykule Pożyczka i RRSO – jak obliczyć.

Porównanie ofert – przykład

Bank B ma najniższą ratę, ale najwyższe RRSO — prowizja 5% = 500 zł dodatkowego kosztu.

Na co uważać przy wyborze pożyczki?

1. Ubezpieczenie kredytu — często wymagane, znacznie podnosi RRSO
2. Kara za wcześniejszą spłatę — sprawdź w umowie
3. Prowizja za udzielenie — może wynosić nawet 10–15% kwoty
4. Zmienna stopa procentowa — rata może wzrosnąć przy podwyżce stóp przez NBP
5. Pożyczki chwilówki — RRSO potrafi przekraczać 300%!

Zdolność kredytowa

Bank ocenia, czy Cię stać na spłatę raty. Ogólna zasada:

$Rata\ max \approx 30–40\%\ dochodu\ netto$

Dla zarobków 5 000 zł netto, maksymalna bezpieczna rata wynosi 1 500–2 000 zł.