Ryczałt od przychodów – stawki, limity i jak obliczyć podatek?
Czym jest ryczałt od przychodów?
Ryczałt to uproszczona forma opodatkowania, w której podatek płacisz od przychodu (nie od dochodu = przychód minus koszty). Nie możesz odliczać kosztów uzyskania przychodu — w zamian masz niższe stawki podatkowe.
Skorzystaj z kalkulatora ryczałtu, aby porównać formę opodatkowania.
Kto może wybrać ryczałt?
Ryczałt dostępny jest dla:
- Jednoosobowych działalności gospodarczych
- Spółek cywilnych i jawnych (bez sp. z o.o.)
- Osób fizycznych uzyskujących przychody z najmu prywatnego
Limit przychodu: Do 2 000 000 EUR rocznie (ok. 8,5 mln zł). Powyżej tego progu — obowiązkowe KPiR lub spółka.
Stawki ryczałtu w 2026 roku
| Stawka | Rodzaj działalności |
|---|---|
| 17% | Wolne zawody: lekarz, stomatolog, prawnik, architekt, psycholog |
| 15% | IT (programiści, projektanci UX/UI, analitycy) |
| 14% | Usługi techniczne: inżynieria, nauka, doradztwo techniczne |
| 12% | Usługi IT specyficzne, reprodukcja zapisanych nośników |
| 10% | Najem, dzierżawa (prywatna, bez działalności) |
| 8,5% | Działalność gastronomiczna, usługi edukacyjne, pośrednictwo; do 100 000 zł przychodu z najmu |
| 5,5% | Działalność wytwórcza, budowlana, roboty budowlane |
| 3% | Handel, gastronomia (sprzedaż gotowych posiłków), przychody z rolnictwa |
Jak obliczyć podatek na ryczałcie?
Ale nie od całego przychodu — odliczasz najpierw składki ZUS (ale nie zdrowotną):
Przykład — programista, przychód 120 000 zł rocznie
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Przychód roczny | 120 000 zł |
| Składki ZUS społeczne (roczne, 2026) | ~16 000 zł |
| Składka zdrowotna (9% dochodu, min.) | ~10 800 zł |
| Podstawa ryczałtu | 120 000 − 16 000 = 104 000 zł |
| Stawka ryczałtu IT | 12% |
| Podatek | 104 000 × 12% = 12 480 zł |
| Łączne obciążenia | 16 000 + 10 800 + 12 480 = 39 280 zł |
| Netto | 120 000 − 39 280 = 80 720 zł |
Porównanie form opodatkowania
Dla przychodu 120 000 zł, koszt 30 000 zł (dochód 90 000 zł), branża IT:
| Forma | Podatek + ZUS | Netto |
|---|---|---|
| Ryczałt 12% | ~39 000 zł | ~81 000 zł |
| Podatek liniowy 19% | ~36 000 zł | ~84 000 zł |
| Skala podatkowa | ~28 000 zł | ~92 000 zł |
| Spółka z o.o. (estoński CIT) | ~22 000–35 000 zł | ~85–98 000 zł |
Zestawienie przybliżone, zależy od składek ZUS i ulg
Składka zdrowotna na ryczałcie 2026
| Roczny przychód | Miesięczna składka zdrowotna |
|---|---|
| Do 60 000 zł | 9% × 60% × przeciętne wynagrodzenie |
| 60 001–300 000 zł | 9% × 100% × przeciętne wynagrodzenie |
| Powyżej 300 000 zł | 9% × 180% × przeciętne wynagrodzenie |
Przy przeciętnym wynagrodzeniu ok. 8 000 zł brutto (2026):
- Do 60 000 zł/rok: ok. 432 zł/mies.
- 60 001–300 000 zł/rok: ok. 720 zł/mies.
- Powyżej 300 000 zł/rok: ok. 1 296 zł/mies.
Terminy i formalności
- Wybór ryczałtu: do 20 dnia miesiąca następującego po pierwszym przychodzie (nowa firma) lub do 20 lutego roku podatkowego (zmiana z innej formy)
- Zaliczki: do 20. dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni (lub kwartalnie przy przychodzie do 200 000 EUR)
- Zeznanie roczne PIT-28: do 30 kwietnia następnego roku
Stawki ryczałtu ewidencjonowanego 2026
| PKD / branża | Stawka ryczałtu |
|---|---|
| Handel, gastronomia, usługi ogólne | 3% |
| Usługi (IT, doradztwo, marketing) | 8,5% |
| Wolne zawody (lekarze, prawnicy, architekci) | 17% |
| Produkcja | 5,5% |
| Budownictwo | 5,5% |
| Transport | 6% |
Bez odliczania kosztów — kluczowa różnica vs. skala/liniowy.
Limity ryczałtu 2026
| Limit | Wartość |
|---|---|
| Przychód roczny | 8 569 200 EUR (euro limit) |
| Pracownicy | Max 2 etaty (wyjątki) |
| Wspólnik spółki | Nie może być |
Przekroczenie limitu → automatycznie skala podatkowa od następnego roku.
Ryczałt vs. skala vs. liniowy — porównanie
Przychód 200 000 zł, koszty 40 000 zł (IT, B2B):
| Forma | Podstawa | Podatek | ZUS (JDG) |
|---|---|---|---|
| Ryczałt 8,5% | 200 000 zł | 17 000 zł | ~15 000 zł |
| Skala 12% | 160 000 − 30 000 | 15 600 zł | ~15 000 zł |
| Liniowy 19% | 160 000 zł | 30 400 zł | ~15 000 zł |
Przy niskich kosztach (<20%) ryczałt wygrywa. Przy wysokich (>50%) — skala/liniowy.
ZUS JDG — „Mały ZUS Plus" i pełny
| Forma ZUS | Miesięcznie (2026 orient.) | Warunek |
|---|---|---|
| Preferencyjny (24 mies.) | ~400 zł | Start JDG |
| Mały ZUS Plus | ~600–900 zł | Przychód <120k rocznie |
| Duży ZUS | ~1 800 zł | Przychód >120k lub po 24 mies. |
| ZUS od dochodu | Zmienny | Nowa opcja |
VAT a ryczałt
| Przychód roczny | VAT |
|---|---|
| Do 200 000 zł | Zwolnienie (art. 113) |
| 200 000–800 000 zł | Obowiązkowy VAT (po przekroczeniu) |
| Powyżej limitu | VAT 23% (standard) |
Kiedy ryczałt się opłaca?
| Sytuacja | Ryczałt? |
|---|---|
| IT, mało kosztów, przychód <500k | Tak (8,5%) |
| Produkcja z materiałami 60% kosztów | Raczej nie |
| Wolny zawód, wysokie koszty | Nie (17%) |
| Uber/Bolt (3%) | Tak |
Oblicz w kalkulatorze PIT i wynagrodzenia B2B.
Powiązane artykuły
Najczęściej zadawane pytania
Czy na ryczałcie odliczam koszty?
Nie — płacisz % od przychodu, nie dochodu. Im wyższe koszty, tym mniej opłaca się ryczałt.
Jak zmienić formę opodatkowania?
Zgłoszenie do 20. dnia miesiąca poprzedzającego rok podatkowy (np. do 20 stycznia). Raz wybrany — na cały rok.
Czy ryczałt 8,5% dla programisty?
Tak, jeśli PKD 62.01 (programowanie). Sprawdź klasyfikację u księgowego — błędne PKD = ryzyko kontroli.
Ile odłożyć na podatki?
Przy 8,5%: min. 8,5% przychodu + ZUS + VAT (jeśli płatnik). Bezpiecznie: 25–30% przychodu na konto podatkowe.
Czy wspólnik może mieć ryczałt?
Nie — wspólnik spółki cywilnej/kapitałowej nie może być ryczałtowcem (osobna forma).
Ryczałt a emerytura?
Składki ZUS z JDG liczą się do emerytury. Sprawdź prognozę w kalkulatorze emerytury.
Przykład rocznego rozliczenia — IT 8,5%
| Miesiąc | Przychód | ZUS | Ryczałt 8,5% | Na rękę |
|---|---|---|---|---|
| Średni | 15 000 zł | 1 800 zł | 1 275 zł | 11 925 zł |
| Rok | 180 000 zł | 21 600 zł | 15 300 zł | 143 100 zł |
Efektywna stawka podatku od przychodu: 8,5%. Od „na rękę": ok. 79,5% po ZUS i podatku.
Podsumowanie
Ryczałt to prostota i niski podatek przy wysokim przychodzie i niskich kosztach. Porównaj stawki, policz ZUS i wybierz formę przed rejestracją JDG.