Amortyzacja środka trwałego – jak obliczyć? Metoda liniowa i KŚT
Czym jest amortyzacja?
Amortyzacja to rozłożenie kosztu środka trwałego (samochód, komputer, maszyna, budynek) na lata użytkowania. W Polsce najczęściej stosuje się metodę liniową — równy roczny odpis według stawek z KŚT. Kalkulator amortyzacji buduje harmonogram i pokazuje wartość księgową.
Wzór metody liniowej
Roczna amortyzacja = (wartość początkowa − wartość końcowa) ÷ lata
Miesięczna = roczna ÷ 12
Przykład: laptop 12 000 zł, 3 lata
| Rok | Odpis | Wartość księgowa |
|---|---|---|
| 1 | 4 000 zł | 8 000 zł |
| 2 | 4 000 zł | 4 000 zł |
| 3 | 4 000 zł | 0 zł |
Stawki KŚT — najczęstsze
| Środek | Lata | Stawka |
|---|---|---|
| Komputer | 3 | 33,33% |
| Samochód osobowy | 5 | 20% |
| Meble | 10 | 10% |
| Maszyny | 7 | ~14,29% |
| Budynek | 40 | 2,5% |
W kalkulatorze wybierz preset — potem dopasuj do swojej klasyfikacji w KŚT.
Dlaczego to ważne dla firmy?
- Koszt podatkowy — odpisy obniżają zysk i PIT/CIT.
- Krótszy okres = szybsze ulgi na początku.
- Sprzedaż środka — różnica między ceną a wartością księgową to przychód.
Porównaj wpływ na PIT i B2B vs UoP.
Przykład: samochód firmowy 80 000 zł
5 lat, brak wartości końcowej:
- 16 000 zł/rok amortyzacji
- 1 333 zł/mies. w kosztach
- Po 5 latach wartość księgowa: 0 zł
Przy sprzedaży za 35 000 zł w 4. roku (wartość księgowa 16 000 zł) — różnica 19 000 zł to przychód podatkowy.
Amortyzacja a ryczałt
Przy ryczałcie od przychodów nie amortyzujesz środków trwałych w klasycznym sensie — koszty są limitowane. JDG na KPiR: pełna amortyzacja wg KŚT.
Tabela błędów
| Błąd | Skutek |
|---|---|
| Zła klasyfikacja w KŚT | Kontrola skarbowa |
| Amortyzacja powyżej wartości początkowej | Błąd w ewidencji |
| Pomijanie wartości końcowej | Zawyżone odpisy |
| Jednorazowy odpis bez uprawnienia | Ryzyko podatkowe |
Powiązane kalkulatory
Kalkulator to symulacja — przy zakupie drogiego środka skonsultuj z księgowym właściwą stawkę i moment rozpoczęcia amortyzacji.