Przeliczanie jednostek – kompletny poradnik z tabelami
Dwa systemy miar
SI (metryczny) — Polska, Europa, większość świata.
Imperialny (US/UK) — USA, Liberia, Myanmar + mieszane w UK.
Przy podróży, zakupach online, przepisach anglojęzycznych — przeliczanie to codzienność. Przelicznik jednostek online.
Długość
| Z | Na | × |
|---|---|---|
| cal (in) | cm | 2,54 |
| stopa (ft) | cm | 30,48 |
| jard (yd) | m | 0,9144 |
| mila (mi) | km | 1,609 |
| mila morska | km | 1,852 |
| km | mi | 0,6214 |
Fibonacci na mile
5 mi ≈ 8 km, 8 mi ≈ 13 km, 13 mi ≈ 21 km — szybkie szacowanie.
Wzrost US
5'10" = 5 stóp + 10 cali = 177,8 cm.
Masa
| Z | Na | × |
|---|---|---|
| oz | g | 28,35 |
| lb (funt) | kg | 0,4536 |
| kg | lb | 2,205 |
| ton (US) | kg | 907 |
| tona metryczna | kg | 1000 |
150 lbs = 68 kg. Wagary w USA — funty; w Polsce kg (BMI liczy w kg).
Objętość płynów
| Z | Na | × |
|---|---|---|
| galon US | l | 3,785 |
| galon UK | l | 4,546 |
| pint US | l | 0,473 |
| fl oz US | ml | 29,57 |
| cup US | ml | 236,6 |
| łyżka stołowa | ml | 15 |
| łyżeczka | ml | 5 |
Uwaga: galon US ≠ UK. Przepisy USA = galon US.
Kuchnia — przeliczniki miar, przelicznik miar.
Temperatura
| °C | °F | Kontekst |
|---|---|---|
| 0 | 32 | Mróz |
| 20 | 68 | Pokój |
| 37 | 98,6 | Ciało |
| 100 | 212 | Wrzenie |
| 180 | 356 | Pieczenie ciasta |
| 200 | 392 | Pieczenie chleba |
Powierzchnia
| Z | Na | × |
|---|---|---|
| ar | m² | 100 |
| ha | ar | 100 |
| ha | m² | 10 000 |
| mi² | km² | 2,59 |
| ft² | m² | 0,0929 |
| akr | ha | 0,4047 |
Działka 25 ar = 2500 m². Kalkulator powierzchni, hektary.
Objętość (3D)
| Z | Na |
|---|---|
| m³ | 1000 litrów |
| cm³ | 1 ml |
| ft³ | 28,32 l |
Kalkulator objętości — beczka deszczówki, oczko wodne.
Prędkość
| Z | Na | × |
|---|---|---|
| km/h | m/s | 0,2778 |
| mph | km/h | 1,609 |
| węzeł | km/h | 1,852 |
| mph | km/h (ograniczenie) |
|---|---|
| 25 | 40 |
| 55 | 89 |
| 65 | 105 |
Ciśnienie
| Z | Na |
|---|---|
| bar | 100 kPa |
| psi | 6,895 kPa |
| atm | 1,013 bar |
Opony USA: 32 psi ≈ 2,2 bar. Ciśnienie wody w domu.
Energia i moc
| Jednostka | Równowartość |
|---|---|
| 1 kWh | 3,6 MJ |
| 1 cal (caloria) | 4,184 J |
| 1 kcal | 1000 cal |
Kalorie w diecie — kcal, nie kal.
Dane binarne
| Bajty (IEC) | |
|---|---|
| 1 KiB | 1024 B |
| 1 MiB | 1024² B |
| 1 GiB | 1024³ B |
Dysk „1 TB" producenta = ~931 GiB w Windows.
Czas
| 1 rok | 365,25 dnia |
| 1 tydzień | 168 h |
| Unix timestamp | sekundy od 1970-01-01 |
Timestamp Unix, strefy czasowe.
Przeliczanie w głowie — triki
- km → mi: ×0,6 (przybliżenie)
- kg → lb: ×2 + 10%
- °C → °F: ×2 + 30 (szacunek)
- ceny $/l: pamiętaj galon US = 3,785 l
Błędy
- Mylenie galona US i UK
- °F vs °C w piekarniku (200°F ≠ 200°C!)
- t vs ton (tona metryczna vs short ton US)
Powiązane artykuły
- Kuchnia — przeliczniki
- Meal prep — porcje
- Regex — ekstrakcja liczb
- Przelicznik jednostek
- Systemy liczbowe
Moc i energia elektryczna
| Jednostka | Przeliczenie |
|---|---|
| 1 W | 1 J/s |
| 1 kW | 1000 W |
| 1 kWh | 3,6 MJ |
Rachunek za prąd w kWh — zużycie prądu. Moc instalacji PV w kWp — fotowoltaika.
Ciśnienie opon i hydraulika
| psi | bar |
|---|---|
| 30 | 2,07 |
| 32 | 2,21 |
| 44 | 3,03 |
Rozmiar opon. W instalacji wodnej bar i MPa — ciśnienie wody.
Acre, hektar, działka
1 akr = 4047 m² ≈ 0,4 ha. Działka 1000 m² = 10 ar = 0,1 ha. Przy zakupie gruntu za granicą — przelicz zanim porównasz cenę za m².
Kalorie vs kilokalorie
Na opakowaniach „kcal" często oznaczone „Cal" (wielka litera) = kilokalorie. 1 kcal = 1000 cal. Kalkulator kalorii używa kcal.
Przeliczanie w arkuszu
Excel/Google Sheets: =CONVERT(A1,"m","ft") — funkcja CONVERT dla wybranych par. Dla polskich jednostek (ar, ha) — własne wzory lub przelicznik online.
Podsumowanie
SI vs imperial — używaj tabel lub przelicznika jednostek. Kluczowe: mile/km, funty/kg, galony/litry, °F/°C. W kuchni i budowlance — precyzja ma znaczenie.